Giá rẻ để trúng thầu – rủi ro bắt đầu từ sau nghiệm thu

Trong nhiều dự án xây dựng và công nghiệp hiện nay, giá thấp thường trở thành lợi thế quyết định để một nhà thầu hoặc nhà cung cấp được lựa chọn. Ở thời điểm ký hợp đồng, mọi thứ đều có vẻ “ổn”: hồ sơ đủ, thiết bị có, nghiệm thu đạt.
Nhưng thực tế cho thấy, rủi ro lớn nhất của các gói thầu giá rẻ không nằm ở giai đoạn ký kết, mà bắt đầu sau khi nghiệm thu hoàn tất.

Khi mục tiêu là trúng thầu, không phải là vận hành lâu dài

Để đưa ra mức giá thấp bất thường, nhiều đơn vị buộc phải:

• Giảm chi phí vật liệu
• Sử dụng thiết bị hoặc linh kiện không rõ nguồn gốc
• Cắt bỏ các bước kiểm tra, thử nghiệm cần thiết
• Tối giản cấu hình so với điều kiện sử dụng thực tế

Những yếu tố này không dễ nhận ra trên hồ sơ, nhưng lại bộc lộ rất rõ khi công trình đi vào vận hành.

Nghiệm thu đạt – nhưng chỉ trên giấy tờ

Nghiệm thu thường được thực hiện trong điều kiện lý tưởng:

• Thiết bị mới
• Môi trường ổn định
• Thời gian thử ngắn

Trong khi đó, vận hành thực tế lại kéo dài hàng năm, chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm, bụi bẩn, rung động và sự thay đổi công năng.
Chính tại giai đoạn này, các thiết bị giá rẻ bắt đầu bộc lộ vấn đề:

• Hoạt động không ổn định
• Suy giảm hiệu suất nhanh
• Phát sinh lỗi khó khắc phục
• Chi phí bảo trì, thay thế tăng cao

Cái “rẻ” ban đầu chuyển thành cái “đắt” về sau

Không ít chủ đầu tư và đơn vị vận hành phải đối mặt với tình huống:

• Thiết bị xuống cấp chỉ sau thời gian ngắn
• Phải thay thế khi công trình chưa khấu hao xong
• Nguy cơ mất an toàn nhưng không thể dừng hệ thống

Lúc này, chi phí thực tế phải bỏ ra thường cao hơn rất nhiều so với phần chênh lệch ban đầu của báo giá.
Quan trọng hơn, rủi ro về an toàn con người và tài sản là điều không thể đo đếm bằng tiền.

Ai là người gánh rủi ro sau nghiệm thu?

Sau khi công trình được bàn giao:

• Nhà thầu thường đã hoàn tất trách nhiệm hợp đồng
• Nhà cung cấp giá rẻ không còn đồng hành lâu dài
• Người chịu trách nhiệm trực tiếp lại là đơn vị vận hành và chủ đầu tư

Đây chính là điểm khiến nhiều dự án rơi vào thế bị động: đã trúng thầu – đã nghiệm thu – nhưng không đảm bảo an toàn bền vững.

Góc nhìn từ thực tế thị trường

Thực tế cho thấy, những dự án vận hành ổn định và an toàn lâu dài thường có điểm chung:

• Không chọn giải pháp rẻ nhất
• Ưu tiên nhà cung cấp có năng lực kỹ thuật và trách nhiệm
• Đánh giá hiệu quả sử dụng dài hạn thay vì chỉ nhìn vào giá ban đầu

Quan điểm của S-TEC VINA

Với S-TEC VINA, thiết bị PCCC không phải là hạng mục để “đấu giá bằng mọi giá”.
Một giải pháp PCCC chỉ thực sự có giá trị khi:

• Hoạt động ổn định trong suốt vòng đời công trình
• Được kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào
• Có đơn vị sẵn sàng đồng hành sau nghiệm thu

Giá có thể không thấp nhất, nhưng rủi ro được giảm xuống mức thấp nhất – đó mới là giá trị cốt lõi.

Kết luận

Giá rẻ có thể giúp trúng thầu, nhưng an toàn không thể mua bằng báo giá thấp.
Trong PCCC, quyết định đúng không phải là quyết định rẻ nhất, mà là quyết định giúp công trình vận hành an toàn, ổn định và bền vững trong nhiều năm sau đó.

👉 Theo bạn, đâu là ranh giới giữa “tối ưu chi phí” và “đánh đổi an toàn” trong các dự án PCCC hiện nay?
Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn – bởi chính những trải nghiệm thực tế sẽ giúp thị trường minh bạch và an toàn hơn.